مایکروفر سرطان زاست؟
امروزه در بیشتر خونه ها، مایکروفر واسه پخت و پز سریع یا گرم کردن فوری غذا به کار میره. مزیت به کار گیری این دستگاه وقتی رو تر می شه که شما شاغل باشین و یه برنامه پخت غذا به دستگاه بدین تا وقتی از سر کارتون به منزل برمی گردید، غذای شما پخته، حاضر و آماده باشه؛ یا وقتی گرسنه به منزل می رسید، غذاتون رو سریع گرم کرده و بخورین.

اما جدا از بحث طعم غذاهای مایکروفری، نکته مهم تر اون هستش که به کار گیری مایکروفر، واسه سلامت آدم واقعا ضرری داره یا خیر؟

در این باره دکتر ناصر سماوات، متخصص تغذیه و رژیم درمانی توضیح میدن:

آقای دکتر! بعضیا میگن در بین پخت مواد غذایی در مایکروفر، رادیکالای آزاد و ترکیبات سرطان زا ایجاد می شه. این حرف چقدر صحت داره؟ واقعا مایکروفر سرطان زاست؟

ببینین بعضیا از کارشناسان، ایجاد عوامل سرطان زا در شیر و غلات، تغییر در عناصر غذایی و در نتیجه مشکل در هضم غذا، ایجاد رادیکالای آزاد که جزو مواد سرطان زا هستن و کلا آسیب دیواره مولکولا و تغییر در کیفیت اونا و مستعد شدن غذا به آلودگیای میکروبی رو از جمله خطرات به کار گیری مایکروفر عنوان کردن، اما هنوز این موارد به اثبات نرسیده ان و درحد فرضیه هستن و دلایل مستندی مربوط به اینکه تشعشعات مایکروفر بتونه موجب ایجاد یا تحریک سرطان شه، در دست نیس.
کارکرد عمل مایکروفرها چیجوریه؟

گرما دهی یکی از مهم ترین روشای عادی در پخت موادغذاییه، اما این کارکرد در مایکروفر به طور کامل فرق داره. در روش پخت عادی، گرما از منبع گرمایی خارجی به ماده غذایی وارد می شه، ولی در پخت با مایکروفر، گرما در درون خود ماده غذایی تولید می شه. امواج تولید شده به وسیله مگنترون، یه میدون متناوب مغناطیسی بوجود میاره و مولکولای غذا مخصوصا مولکولای قطبی مثل آب، پروتئینا و چربیا خودشون رو با تغییرات سریع میدون متناوب الکتریکی، هم جهت کرده و دور یه محور نوسان می کنن که حدود ۲۴۵ میلیون بار در ثانیه س. این نوسانات موجب ایجاد اصطکاک زیادی بین مولکولا می شه که نتیجه اون تولید انرژیه، یعنی درون غذا گرم می شه، در حالی که ظرف غذا خنکه.

مواد غذایی بین پخت در مایکروفر، آسیب می بینن؟

نکته بسیار مهم اینه که امواج مایکروفر به دلیل دارا بودن فرکانس کم، قادر به شکستن پیوندهای شیمیایی و آسیب رسانی به مولکولای موادغذایی نیستن. البته هر چی توان مایکروفر بالاتر باشه، به دلیل افزایش سرعت ماده غذایی واسه رسیدن به دمای مورد نظر، کاهش مواد مغذی کمتر و هر چی عمق نفوذ امواج در ماده غذایی بیشتر باشه، زمان پخت کمتر هستش. در عین حال، حفظ ویتامینا به دلیل طبخ سریع و کم بودن آب در موقع پخت، بیشتره. اما در مورد چربیا، مواد معدنی و کربوهیدراتا، تحقیقات انجام شده مطالب مفیدی رو ارائه نمی دن. در عین حال، حفظ مواد مغذی در موادی که با مایکروفر گرم می شن به وزن اونا بستگی داره. هر چی وزن مواد کمتر باشه، حفظ مواد مغذی بیشتره.

امواج تولیدشده در مایکروفر هنگام طبخ غذا، به بیرون راه پیدا نمی کنن؟

همه مایکروفرها دست کم دو کلید قفل داخلی دارن که به محض باز شدن درب دستگاه، تولید امواج رو متوقف می کنن. البته در بین روشن بودن دستگاه، ممکنه مقداری از امواج از دور و بر در نشت کنن، اما طراحی و ساخت مایکروفر باید طوری باشه که این نشت تا سطح مجاز استاندارد باشه. به همین منظور موسسات استاندارد، آزمایشی واسه بررسی نشت از دیواره اجاق طراحی کردن تا با رعایت استاندارد و موارد احتیاط ، اثر مضری بر سلامت آدم نداشته باشه. بررسیای زیاد نشون دادن که سطح این نشت در مایکروفرهای استاندارد در حدیه که اگه دستگاه سالم باشه و درست استفاده شه، بی خطره.

حرف آخر؟

یادتون نره که هنگام طبخ مواد غذایی در مایکروفر حتما از ظروف مخصوص شیشه ای، پیرکس و… استفاده کنین. ظروف پلاستیکی معمولی واسه استفاده در مایکروفر مناسب نیستن، چون با گرما بالای مایکروفر، ساختار شیمیایی این ظروف تغییر می کنه و مواد سمی وارد غذا می شن.

جفت و جور مصاحبه: سروسامون گلناری
بخش تغذیه و سلامت تبیان