ماه گرفتگی روی بدن افراد، ریشه در خرافات داره؟

ماه گرفتگی واسه همه ایرانیا واژه آشناییه. قدیمیا به فکر بودن اگه خانمی بین بارداری به ماه گرفتگی نگاه کنه یا دست خود رو روی شکمش بزاره، بدن جنین در همون قسمت واسه همیشه دچار لکه ای بزرگ و تیره می شه. این عقیده به حدی عادی بود که حتی در کلمه نامه دهخدا هم معنی ماه گرفتگی بر همین پایه توصیف شده.

با اینکه بعدا مشخص شد این موضوع خرافاتی بیش نیس اما هنوزم خیلی از خانمای باردار از روی احتیاط هم که شده موقع ماه گرفتگی خود رو در اتاقی به دور از هرگونه در و پنجره مخفی می کنن و اجازه نمی دن کسی دست روی شکم اونا بزاره! اگه شمام درباره دلیل به وجود اومدن اینجور لکه هایی شک و دودلی دارین، حتما این مقاله رو بخونین تا با کمک دکتر شیده یزدانیان، متخصص پوست و مو و فلوشیپ فوق تخصصی زیبایی و لیزر از آمریکا با دلایل واقعی و راه های برطرف کردن این لکه های بزرگ و نازیبا آشنا شید.

ماه گرفتگی روی بدن افراد، ریشه در خرافات داره؟

ماه گرفتگی روی بدن افراد، ریشه در خرافات داره؟

مقصر مویرگا هستن و بس!

بعضی از ضایعات عروقی پوست که در دوران نوزادی و شیرخوارگی درست می شن به صورت کلی و عامیانه ماه گرفتگی نام دارن. البته این نامگذاری غلطه و به دلیل خرافات در زمان قدیم رواج پیدا کرده. این ضایعات شکلای جور واجور مختلفی دارن که شایع ترین اونا رو «همانژیوما» (hemangioma)، «لکه های سالمون» (salmon patch) و «لکه های شرابی» (port wine stain) تشکیل میدن.

از این میان لکه های سالمون بیشتر از لکه های دیگه نمونه ماه گرفتگیه و از بیماریای اتوزومال غالب به حساب میان؛ یعنی حتما در خونواده مریض، افراد دیگری هم به اون گرفتار هستن. این ضایعات در سفیدپوستان بیشتر دیده می شن. بیشتر اونا دلیل ژنتیکی دارن نقش اضطراب، استرس و تنشای عصبی زمان بارداری هم در ایجاد این لکا هنوز به اثبات نرسیده.

نکته: لکه هایی که رنگ شیرقهوه دارن جزء ضایعات عروقی و لکای ماه گرفتگی حساب نمی شن. این خالا معمولا به دلیل افزایش رنگدانهای پوست و سلولای رنگدونه ساز درست می شن.

۱. همانژیوما: لکه های قرمز، صاف یا برجسته


بدخیم نیستن اما شاید دردسرساز شن!

همانژیو، معمولا در ۹ ماه اول تولد روی پوست ظاهر می شه اما در بعضی موارد هم از اول تولد هست. این ضایعات قرمزرنگ هستن و ممکنه به صورت صاف یا برجسته در هر ناحیه از بدن ظاهر شن. اندازه اونا کم کم در سال اول تولد زیاد میشه و بعد شروع به پسرفت کرده و کوچیک می شه حتی در مواردی به طور کامل از بین می رن و فقط ممکنه جای اونا آتروفی (تحلیل رفتگی) جزئی پوست و ضایعات عروقی ریزی به نام «تلانژکتازی» بمونه.

اما اگه این ضایعات در جایی قرار گرفته باشه که با کارکرد اعضای بدن تداخل بسازه باید حتما درمان شه. مثلا ضایعاتی که روی پوست پلکه، می تونه بینایی رو تحت تاثیر بذاره یا ضایعات روی بینی می تونه در تنفس مشکل بسازه. ضایعات روی گردن هم در صورت افزایش اندازه می تونه بر راه های هوایی فشار وارد کنه. هم اینکه اگه همانژیوما در خط وسط پشت قرار گرفته باشه، فرد باید حتما از نظر مشکلات ستون فقرات بررسی شه.

در بعضی موارد هم ظاهر نازیبای همانژیوما یا زخمی و عفونی شدن اون فرد رو نیازمند درمان می کنه. در هر صورت احتمال بدخیمی در مورد این ضایعات تقریبا وجود نداره. واسه درمان هم میشه از داروهای خوراکی، پمادهای موضعی و لیزر کمک گرفت. از درمانای خوراکی اون میشه به کورتونا و پروپرانولول اشاره کرد. این داروها حتما باید تحت نظر دکتر با تنظیم دوز مناسب و کنترل اندازه قند خون و ضربان قلب مصرف شه. از کورتونا میشه به صورت موضعی هم استفاده کرد. مصرف همه این داروها بعد از بهبودی ضایعه کم کم کم شده و قطع می شه.

نکته: لکای ماه گرفتگی معمولا بی علامت و بدون درد و خارش هستن. اما در مورد همانژیوما اگه خال زخمی شه یا عفونت روی اون سوار شه، ممکنه درد و ناراحتی هم بسازه.

۲. لکه های سالمون: لکه های صورتی رنگ در خط وسط بدن


بی خطر و بی نیاز به درمان

لکه های سالمون معمولا به صورت لکه های قرمز مایل به صورتی در خط وسط بدن دیده می شن. شایع ترین ناحیه درگیرشونده هم پشت سر و پشت گردنه. با این حال ممکنه در نواحی دیگه مثل صورت، پیشونی، بالای بینی، نوک بینی، روی پلک، دور و بر گوش یا حتی تنه و انداما هم ظاهر شه. این لکه ها معمولا از اول تولد هست و اگه روی صورت باشه کم کم برطرف می شه.

نکته: بعضی از لکه های سالمون در نواحی غیر از صورت ممکنه حتی تا سنین بزرگسالی هم ثابت بمونن که هرچند بی خطر هستن و معمولا باعث آسیب خاصی نمی شن اما احتیاج به درمان خاصی هم ندارن.

۳. لکه های شرابی: لکه های قرمز پیشرونده


روز به روز بزرگ تر و پررنگ تر می شن!

لکه های شرابی ضایعات قرمز رنگی هستن که معمولا از اول تولد درست می شن اما برخلاف لکه های سالمون یه طرفه و خارج از خط وسط بدن هستن و اندازه بزرگ تری دارن. این لکه ها در هر جایی از بدن به خصوص صورت ممکنه ایجاد شن.

لکه های شرابی نه فقط کم کم از بین نمی رن بلکه با افزایش سن پررنگ تر و برجسته تر هم می شن. بعضی از اونا هم همراه با رویش موست و حالت سنگفرشی به خود میگیره. از اونجایی که این لکه ها ممکنه همراه با علائم و بیماریای دیگه از جمله تشنج و مشکلات بینایی باشه باید حتما به وسیله دکتر بررسی و با کمک لیزر درمان شه. درمان اونا هرچقدر زودتر انجام شه، ساده تر و سریع تر هستش.

نکته: لیزری که واسه رفع لکه های ماه گرفتگی به کار میره PDL اسمشه. این لیزر باید ماهی یه بار تا زمان از بین رفتن ضایعه تکرار شه پس تعداد جلسات لیزر به نوع ضایعه و وسعت اون بستگی داره. به کار گیری لیزر PDL دردناک نیس اما از اونجایی که درمان این لکه ها بیشتر در دوران شیرخوارگی صورت میگیره، شاید لازم باشه کودک تحت بیهوشی عمومی یا بی حسی موضعی قرار بگیره تا بشه جلسه لیزر رو تموم کرد.

ماه گرفتگی روی بدن افراد، ریشه در خرافات داره؟

بهبود ماه گرفتگی بدون لیزر ممکنه؟

هرچند لیزر راهی موثر واسه رفع لکه های ماه گرفتگی هستش اما بعضیا نقش جراحی، تزریق سلولای بنیادی یا حتی همرنگ سازی لکه ها با پوست از راه تاتو رو مطرح کردن. اما واقعا این راه ها به رفع ماه گرفتگی کمک می کنه؟

جراحی کاربردی نداره

جراحی واسه درمان این ضایعات معمولا کاربردی نداره مگه در موارد خاص. پیوند پوست و تزریق سلولای بنیادی (PRP) هم واسه رفع لکه ماه گرفتگی به کار نمی ره. درواقع این ضایعات (به جز لکه های شرابی) خود به خود یا با کمک لیزر خوب میشه پس احتیاجی به درمانای دیگه وجود نداره. لایه برداری هم باعث بهتر شدن ماه گرفتگی نمی شه و ممکنه برعکس اونو تحریک و شدید شدن کنه.

خال تون رو تاتو نکنین!

به کار گیری تاتو و میکروپیگمنتیشن واسه هم رنگ سازی شکلای جور واجور خالا و لکه های ماه گرفتگی با پوست پیشنهاد نمی شه چون میشه این ضایعات رو با روشای مناسب تر مثل لیزر واسه همیشه نابود کرد. اینم بگیم که تاتوهای بی رنگ صد درصد خال و لک رو هم رنگ پوست نمی کنن. اگه هم فرد از انجام اون پشیمون شه، برخلاف تاتوهای تیره رنگ، پاک کردن شون خیلی راحت ممکن نیس چون لیزر تاثیری روی رنگای روشن نمی ذاره.

درمان زودتر، نتیجه مطلوب تر

واسه درمان و رفع لکه های ماه گرفتگی محدودیت سنی وجود نداره. چه بسا که بعضی از این ضایعات مثل لکه های شرابی و همانژیوما (در صورت نیاز به درمان) بهتره در سنین پایین با لیزر ورداشته شن. بعضی وقتا هم ضایعه بی آسیب س اما ظاهر اون فرد رو آزار میده. در این موارد هم لازمه پدر و مادر واسه برداشتن لک زودتر دست به کار شن تا کودک در آینده بر اثر اون دچار آسیبای روحی و روانی نشه. / مجله سیب سبز

.

منبع :

جمع آوری به وسیله بخش تغذیه سالم زندگی سالم سایت آکا

  • مطالب در رابطه