دانلود پایان نامه

شیوه‌های ارتباطی والدین و تاثیر بر اضطراب کودکان

روابط خانوادگی تاثیر مهمی در رشد شخصیت کودک می‌گذارد آنچه کودکان درباره خود فکر می‌کنند قسمتی از آنچه‌اعضای خانواده درباره آنان فکر می‌کنند آرزوها و اهداف کودکان سطح موفقیت و شکست آنها تا اندازه‌ای تحت تاثیر نگرش‌های والدین می‌باشد. روابط خانوادگی همچنین‌اثر مستقیمی بر‌سازگاری اجتماعی کودکان در محیط بیرون از خانه می‌گذارد. (استافورد و به یر، به نقل از سازگار ، 1384)

تعلیم و تربیت کودکان یکی از وظایف عمده والدین است این وظیفه تحت تاثیر سه عامل مهم قرار می‌گیرد.

  1. مسئولیت و سلامت روان خود والدین
  2. ویژگی‌های کودک
  3. محیط

اگر والدین از نظر روانی دارای مشکل باشند به احتمال زیاد کودکان همان مشکلات رفتاری را تحویل اجتماع می‌دهند.

طبق آمار 66٪ کودکان دچار اختلالات رفتاری آمریکایی به مادرانی تعلق دارند که از اختلال روانی رنج می‌برند 47٪ کودکان دچار مشکلات رفتاری در خانواده‌هایی هستند که تنها پدر اختلال عاطفی دارد. اما وقتی پدر و مادر هر دو اختلال دارند در 72٪ موارد کودکان آنها نیز اختلال پیدا می‌کنند. این درصد 2 برابر کودکان دچار مشکل در خانواده‌های عادی است.

روان شناسان براساس تحلیل رفتار کودک و والدین چهار شیوه تعاملی را مشخص کرده‌اند که عبارتند از:

شیوه مقتدرانه

شیوه سهل انگار

شیوه استبدادی

شیوه اهمال ورزی

در‌الگوی اول‌با شیوه‌مقتدرانه والدین‌نسبت به سایر والدین واقعیت‌ها و بینش شناختی را به کودکان خود منتقل می‌سازند. و تمایل بیشتری بر پذیرش دلایل کودک در یک رهنمود از خودشان می‌دهند. به منظور توافق با کودکان از ارتباط کلامی استفاده می‌کنند این‌والدین همواره در‌تلاشند تا فعالیتهای کودک را به شیوه عقلانی و موضوع مدار هدایت کنند. و در نقاط اختلاف والد و کودک کنترل شدید اعمال دارند. اما کودک را در این باره مقید و محدود نمی‌کنند.

این گروه والدین در ابراز محبت به کودک به طور چشمگیری نمرات بالاتری می‌گیرند. کودکان این‌گروه والدین در‌برابر ابراز محبت و‌تفاهم والد و کودک به طور چشمگیری نمرات بالاتری می‌گیرند. این کودکان واقع گرا، با کفایت و خشنود توصیف شده‌اند.

والدین سهل انگار در ابعاد کنترل و خواسته‌های معقول در سطح پایین هستند از مهر ورزی حد وسط، خانواده والدین سهل انگار آشفته است هر دو والد کنترل کمی بر کودکانشان دارند این والدین در خصوص انضباط کودک از نگرش‌های متعارض برخوردارند فقدان خواسته‌های معقول همراه با خودداری از ارائه دلیل و درگیری در گفتگو، همواره از ویژگی‌های این شیوه به شمار می‌رود.

والدین سهل انگار در بیشتر موارد در مواجهه با بهانه جویی کودک سر تسلیم فرود می‌آورند. و به عنوان تنبیه کودک را از محبت خود محروم می‌کنند. کودکان والدین سهل انگار از اتکاء به خود و استقلال اندکی برخوردارند و به صورت افرادی ناپخته توصیف شده‌اند که هنگام‌مواجهه با ناملایمات تمایل به واپس روی دارند این کودکان نسنجیده عمل می‌کنند و به فعالیت بی هدف می‌پردازند.

در ‌شیوه استبدادی‌نمایش قدرت‌والدین عاملی که این شیوه را از دو شیوه دیگر متمایز می‌کند. این والدین پرتوقع بوده و پذیرای نیازهای و امیال کودکان نیستند. پیامهای کلامی والدین یک جانبه و‌فاقد محتوای عاطفی است. این والدین هنگام اعمال رهنمودها دلیل ارائه نمی‌کنند. و به ندرت به تشویق پاسخ کلامی می‌پردازند. و تا آنجا که ممکن است در برابر استدلال کلامی کودکان خود تغییر موضع نمی‌دهند. این الگو کمترین مهرورزی را اعمال می‌کند تا والدین به ندرت در تعلل که منجر به خشنودی کودک می‌شود شرکت می‌جویند برای کنترل کودکان در این الگو از شیوه ترس استفاده می‌شود و هیچ تفاهمی بین این والدین و کودکان وجود ندارد. این کودکان افرادی با خصومت، نافعال، منزوی و غمزده، آسیب پذیر نسبت به فشار محتاط توصیف شده‌اند. ( استافورد و به یر به نقل از سازگار ، 1384)

شیوه چهارم یعنی اهمال ورزی

تنها گروه کوچکی از والدین را دربرمی‌گیرد. فعالیت خانواده در این گروه نامنظم و اعمال مقررات اهمال کارانه است. (استافورد و به یر، به نقل از سازگار ، 1384)

والدین باید فرزندان خویش را بشناسند و اطلاعاتی در مورد احساس هیجان حالات عاطفی اجتماعی آنها داشته باشند. اگر والدین فرایندهای روانی فرزندان خویش آشنا باشند ممکن است راحت‌تر بتوانند احساسشان را درک نموده رفتار مناسب با آنها را انتخاب نمایند والدین مطلع و آگاه می‌توانند در مورد هنجار یا ناهنجار بودن رفتار فرزندان خود قضاوت کنند و به موقع از عواملی که منجر به بروز رفتارهای نابهنجار شده جلوگیری نمایند. (مهری نژاد ، 1379)

 

درمان شناختی- رفتاری CBT

اصطلاح رفتار درمانی شناختی برای نخستین بار در ادبیات علمی میانه دهه 1970 به کار رفت. رفتار درمانی شناختی نتیجه سیر تکوینی رفتار درمانی است. در بریتانیا مایکل گلدر [1]یکی یکی از پیشگامان درمان رفتاری بوده است (دیوید کلارک، کریستوفر، فربورن، ترجمه کاویانی، 1380).

نظریه لنگ درباره سه نظام پاسخی نسبتا مستقل شالوده لازم برای پذیرش مفاهیم شناختی در رویکرد رفتاری را فراهم آورد. می‌توان درمان شناختی- رفتاری را در مورد اکثر افراد مبتلا به حالتهای اضطرابی به کار گرفت. هدف کاهش اضطراب است برای رسیدن به این هدف از تعدادی فنون شناختی و رفتاری استفاده می‌گردد یکی از این فنون تشخیص افکار منفی است بحث درباره تجربه هیجانی اخیر، استفاده از تجسم یا ایفای نقش برای تجدید یک تجربه هیجانی، تعیین معنی و مفهوم یک رویداد در تشخیص افکار منفی نقش مهمی دارد. (کرک و کلارک، ترجمه قاسم زاده، 1385).

هدف‌های‌اصلی مداخله‌های‌شناختی- رفتاری‌برای کودکان مضطرب و خانواده‌هایشان مواردی از این قبیل می‌باشد: کنترل اضطراب، کاهش آشفتگی شخصی و افزایش تسلط و مهارت‌های رویارویی. این مهارت‌ها در یک توالی منظم آموخته می‌شوند. موضوع اصلی کمک به کودک جهت ترکیب این مهارت‌های شخصی در میان یک مجموعه سازگاری یکپارچه شده می‌باشد. که در برنامه درمانی به عنوان ترس شناخته می‌شود. سپس برنامه در موقعیت‌های فراخوان اضطراب و زندگی واقعی به کار گرفته می‌شود. (کندال به نقل از گراهام، ترجمه محمدی و کهن زاده، 1381)

برای مثال یک کودک با اختلال ترس ویژه «فوبی» از چیزی که فکر می‌کند «خطرناک» است می‌گریزد و بدبختانه این اجتناب اضطراب زا است. درمان CBT به کودک کمک می‌کند تا به چیز ترسناک نزدیک شود یا اینکه به تدریج وارد یک موقعیت ترس زا شود. فرایند به کودک اجازه می‌دهد که به تدریج شواهدی جمع آوری می‌کند تا با آنها با باورهای غلط‌شان مبارزه کنند باورهایی مثل «همه سگها گاز می‌گیرند!»، «اگر روزی زنبور نیشم بزند می‌میرم!» با قرار‌دادن تدریجی آنها در این موقعیت‌ها کودکان یاد می‌گیرند که می‌توانند با مهارتهای سازگاری مثل تنفس عمیق مهارتهای شناختی مثل حل مسئله و خودگویی مثبت موقعیت را تحت کنترل درآورند. همچنین بچه‌ها یاد می‌گیرند که ترسشان بی خودی و غیر معقولانه بوده است. (هکن سک[2]، 2008).

درمان شناختی رفتاری 4 مولفه دارد: 1. کودک مضطرب یاد می‌گیرد احساس‌های و نشانه‌های بدنی اضطراب را تشخیص بدهد و بر این احساس‌ها و نشانه‌ها واقف شود 2. می‌فهمد در وضعیت‌های اضطراب آور چه فکرهایی دارد و یاد می‌گیرد فکرهای خود را ارزیابی می‌کند 3. مهارتهای لازم برای حل مساله و اصلاح افکار اضطراب آور را کسب می‌کند و 4. به خودش به خاطر مضطرب نشدن در وضعیت [3]اضطراب آور پاداش می‌دهد و مضطرب نشدن خود را ارزیابی می‌کند. (شرودر و گوردن، ترجمه فیروز بخت، 1384).

آلفانو[4] (2003) بیان کرد که انحرافات شناختی در میان کودکان مضطرب رایج است درمان رفتاری- شناختی مداخله‌ای موثر برای انحرافات شناختی است. کارت رایت و همکاران (2005) در پژوهشی اظهار کردند که کودکان مضطرب ضرورتا از نظر مهارتهای اجتماعی ضعیف نیستند نقص آنها ممکن است به آرامی و ارزیابی مهارت‌هایشان رابطه داشته باشد. قبل از یقین برنامه‌های درمانی باید در ارزیابی مهارت‌های اجتماعی این کودکان دقت لازم به عمل آید و از درمان شناختی برای تغییر ادراکات نادرست درباره مهارت اجتماعی فردی استفاده شود.

یرنستین و همکاران (2005) در خصوص برنامه‌های مداخله‌ای مدرسه‌ای برای کودکان مضطرب نشان دادند که درمان رفتاری- شناختی (CBT) به طور معنی دار موجب کاهش نشانه‌های اضطراب کودکان می‌شود و به ویژه اگر این نوع درمان با آموزش‌های گروهی والدین همراه باشد تنیمن[5] و تامپکنیز[6] و موری[7] (2006) در پژوهشی به این نتیجه رسیدند که والدین کودکان مضطرب از طریق آموزش مهارتهایی برای کار با کودکانشان می‌توانند به عنوان درمانگران شناختی رفتاری غیر حرفه‌ای به طور موثری اضطراب کودکانشان را کاهش دهند.

 

CBT چگونه عمل می‌کند

ابتدا فرد باید یاد بگیرد که فرضیات نامعقول را در موقعیت‌های مختلف شناسایی کند یکی از راههای انجام این کار استفاده از شیوه سقراطی است با زیر سوال بردن افکارمان در مورد موقعیتی که ما را ناراحت می‌کند و تلاش برای نگاه عاقلانه به موقعیت، افراد تقریبا به این نتیجه می‌رسند که برای هیچ ناراحت بوده‌اند اگر فردی ناراحت است به این دلیل که دوستش به او تلفن نکرده ممکن است با خودش فکر کند که دوستش از او خوشش نمی‌آید و دوست ندارد با او تماس بگیرد. اگر فرد در این لحظه از خودش بپرسد که چرا باید او از من متنفر شده باشد؟ و جواب عاقلانه‌ای برای این سوال نیابد و آنگاه دوباره بپرسد ممکن است که خیلی سرش شلوغ بوده باشد؟ در طی این شیوه، زیر سوال بردن فرضیات، فردیی می‌برد که دلیلی برای ناراحت بودن از این مساله ندارد همینکه ما اطلاعات جدیدی راجع به یک موقعیت جمع می‌کنیم احتمالا درمی‌یابیم که سوء ظن اولیه ما غلط بوده است. وقتیکه فردی الگوهای تفکر غیر عاقلانه‌اش را درک کند می‌تواند از این اطلاعات برای تعدیل رفتارشان در راستای سازگاری با موقعیت‌ها و حوادث زندگی‌شان که می‌توانند برایشان مشکل ساز باشند استفاده کنند. واکنشهای هیجانی فوری به موقعیت‌ها در ناحیه‌ای از فرد که با عنوان سیستم حاشیه‌ای شناخته شده‌اند صورت می‌گیرد. این ناحیه سریع عمل کرده و نسبت به موقعیتی که فورا احساسات را ایجاد می‌کند واکنش نشان می‌دهد. وقتی که یک اتومبیل به ما نزدیک می‌شود و ما نیاز داریم که از جا بپریم و فرار کنیم ولی در موقعیت‌های پیچیده‌تر ما نیازمند این هستیم که تجارب و اطلاعات بیشتری بدست آوریم. در چنین موقعیت‌هایی سرعت مزیت نیست! بخش کورتکس پیشانی مغز مسئول این فرایند است. این بخش مغز به زمان بیشتری برای واکنش نشان دادن نیاز دارد. بنابراین به فرد این شانس را می‌دهد که به طور غیر ارادی نسبت به یک موقعیت با فرضیات غیر معقول پاسخ دهد. اگر فردی یاد بگیرد که رفتارهای غیر ارادی را که در موقعیت‌ها نشان می‌دهند تعدیل کند، می‌تواند هیجانات خود را نسبت به موقعیت تعدیل کرده و مثبت‌تر عمل کند. ( لویس چنگ[8]، 2008 )

[1] Golder Micel

[2]  Hacken Sack (2008)

[4] . Alfano

[5] . Thieneman

[6] . Tompkins

[7]. moore

[8] Chang  louise

این تکه ای از پایان نامه رایگان کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی با عنوان بررسی تاثیرات مشاوره گروهی والدین به شیوه شناختی رفتاری درکاهش نشانه‌های اضطراب کودکان 187 ص می باشد برای دیدن بقیه قسمت ها می توانید از قسمت بالای سایت کلمه کلیدی مورد نظر را سرچ کنید

دانلود رایگان پایان نامه های رشته علوم تربیتی روانشناسی و مشاوره

سایت ما حاوی تعداد زیادی پایان نامه رایگان در رشته روانشناسی و علوم تربیتی و مشاوره می باشد می توانید از قسمت دسته بندی که در بالای سایت قرار دارد بقیه پایان نامه ها را هم ببینید و از متن کامل آنها استفاده نمایید

برای دانلود متن کامل پایان نامه های کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی  می توانید لینک زیر را هم ببینید :

قسمت اول لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی  176 پایان نامه