دانلود پایان نامه

سنجش‌ قرار مي‌دهند. از آنجا که اينترنت، شيوههاي ارتباطي آينده انسان را دچار دگرگوني کرده، نحوه استفاده از آن مشکلات عمدهاي را در بهداشت رواني جامعه فراهم آورده، بهگونهاي که استفاده از آن باعث بروز اضطراب و تنش ميشود.
امروزه اينترنت نقش مهمي را در رفتار اطلاعيابي افراد، خصوصاً دانشجويان دارد. كاربراني كه اطلاعات را در اينترنت جستوجو ميكنند، ممكن است همانند كاربراني كه فقط به جستوجوي اطلاعات در كتابخانه ميپردازند، رفتار نكنند، چرا كه تفاوتي در فعاليتهاي فيزيكي اين دو گروه از كاربران وجود دارد. كاربراني كه اطلاعات را در كتابخانه جستوجو کرده، معمولاً از مكاني به مكاني ديگر حركت ميكنند و ميتوانند رسانه اطلاعاتي را لمس كنند و ببينند، اما اين مورد براي كاربران اينترنت وجود ندارد (خديوي، 1383).
از زماني که اينترنت، در اواسط دههي 1???، به صورت جدي و بينالمللي راهاندازي شد و گسترش يافت، نگرش افراد نسبت به اينترنت از جمله موضوعات مورد علاقهي پژوهشگران و جامعهي عمومي تلقي شدهاست. سرعت خيره کننده پيشرفت فناوري اطلاعات و ارتباطات، روشهاي زندگي بشر را به طور شگفتانگيزي تحت تأثير قرار دادهاست، به طوري که رواج گسترده استفاده از وب سايتها در مدارس و خانهها باعث شده که آموزش و يادگيري از طريق اينترنت به يک روش معمول فراگير تبديل شود. در همهي محيطها، به خصوص محيطهاي آموزشي، وجود کاربراني که اين فناوري را به کار گرفته، با اهميت تلقي ميشود. با توجه به اين که کتابداران و دانشجويان رشته کتابداري و اطلاع‌رساني به طور چشمگيري اينترنت و رايانه را مورد استفاده قرار داده، بررسي و تعيين نگرش نسبت به اينترنت و رابطهي آن با سازههايي مانند احساس خودکارآمدي، اضطراب اينترنت و تأثير آن در مدت زمان و کيفيت استفاده از اينترنت در بين اين قشر از کاربران ضروري به نظر ميرسد.
1-4- کاربرد نتايج پژوهش
با توجه به اين که استفاده از اينترنت به طور چشمگيري رو به افزايش است، نگرش افراد نسبت به اينترنت مورد توجه بسياري است. کاربرد نتايج پژوهش ميتواند به عنوان ابزاري کمکي در جهت آگاهي از ميزان سنجش نگرش نسبت به اينترنت در دانشجويان رشته کتابداري و اطلاعرساني دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشکي اصفهان، تصميمگيريهاي آينده و تشخيص نقاط قوت و ضعف، رفع موانع و تقويت آنها، انسجام رويه و جز اينها باشد.
موارد زير از کاربردهاي نتايج تحقيق ميباشد:
1. بهره جويي از منابع آن براي توسعه سواد اطلاعاتي دانشجويان در دانشگاههاي مورد مطالعه؛
2. سازگاري دانشجويان دانشگاههاي مورد مطالعه با مباحث فناوري اطلاعات؛
3. رفع موانع و مشکلات موجود در برقراري ارتباط با رايانه و کاهش اضطراب دانشجويان؛
4. تشخيص و آگاهي دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشكي اصفهان از مهارت و توانايي دانشجويان در ارتباط با رايانه و مسائل آن.
1-5- سؤالهاي پژوهش
1-5-1- ميزان اثربخشي دوره كارشناسي دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشكي اصفهان بر نگرش دانشجويان كتابداري و اطلاعرساني دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشکي اصفهان نسبت به اضطراب اينترنتي تا چه حد است؟
1-5-2- ميزان اثربخشي دوره كارشناسي دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشكي اصفهان بر نگرش دانشجويان كتابداري و اطلاعرساني دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشکي اصفهان نسبت به مفيد بودن اينترنت تا چه حد است؟
1-5-3- ميزان اثربخشي دوره كارشناسي دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشكي اصفهان بر نگرش دانشجويان كتابداري و اطلاعرساني دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشکي اصفهان نسبت به لذت‌بخش بودن اينترنت تا چه حد است؟
1-5-4- ميزان اثربخشي دوره كارشناسي دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشكي اصفهان بر نگرش دانشجويان كتابداري و اطلاعرساني دانشگاههاي اصفهان و علوم پزشکي اصفهان نسبت به احساس خودكارآمدي در استفاده از اينترنت تا چه حد است؟
1-6- تعريف اجزاء مسأله
1-6-1- استفاده از اينترنت8
ايگباريا و همکاران9 استفاده را به معناي زمان و دفعاتي که شخص صرف استفاده از يک سيستم خاص مي‌کند، تعريف کردهاند (1995). در واقع ميزان و استفاده از اينترنت را ميتوان چنين تعريف کرد؛ دفعات استفاده روزانه از اينترنت و تنوع استفاده از اينترنت (تئو و همکاران10، 1999، ص117).
در اينجا منظور از استفاده، نوع کاربرد اينترنت از خدمات الکترونيکي همانند وب، پست الکترونيکي، چت، دانلود و گروههاي خبري ميباشد که از اين ابزار اطلاعاتي در جهت فعاليتهاي علمي، آموزشي، سرگرمي و اجتماعي بهره گرفته ميشود.
1-6-2- اضطراب11
اضطراب، احساسي است که با درجات مختلفي از ترس و نگراني شناخته ميشود. اضطراب غالباً به عنوان يک مکانيزم يا سازوکار خود ايمني در واکنش به موقعيتهاي تهديد کننده ظاهر ميشود. معمولاً، سطح بالاي برانگيختگي روانشناختي و فيزيولوژيکي که با اضطراب همراه است، زمينههاي ترس را فراهم ميکنند (مثنوي، 1385).
1-6-3- اضطراب رايانه12
اضطراب رايانه ابتدا توسط رائوب13 (1981) تعريف شد:
1. واکنشهاي احساسي پيچيدهاي است که در افراد بازخواني ميشود که رايانه را به عنوان يک تهديد شخصي تعريف ميکنند.
2. اضطراب رايانه عبارت است از وجود هيجانهاي منفي در هنگام کار با رايانه (درينينا14، 1995).
3. اضطراب رايانه که در زمان استفاده از رايانه بوجود ميآيد، در حقيقت تصور استفاده از رايانه در آينده است و يک ويژگي شخصي يا رفتاري (دروني) نميباشد (مثنوي، 1385). < br /> 4. اضطراب رايانهاي به منزله يک سازه روانشناختي، امروزه توجه زيادي را به خود جلب کردهاست و به عنوان ترس از رايانه هنگام کاربرد آن يا بررسي امکان کاربرد رايانه، تعريف ميشود. گروهي ديگر آن را شامل بيزاري، هراس، خصومت، و پرخاشگري به رايانه تعريف ميکنند (احمدي ده قطبالديني، 1388).
1-6-4- اينترنت15
اينترنت مجموعهاي از هزاران شبکه رايانهاي کوچک و بزرگ در سراسر جهان است که با استفاده از يک رشته پروتکلهاي ارتباطي که در قالب نرمافزارها تهيه شدهاست، موجب تسهيل فرآيند تبادل اطلاعات در سطح جهان ميگردد (شيري، 1378، ص 65).

1-6-5- خودکارآمدي16
اين واژه در حوزههاي ويژهاي نظير رايانه به سرعت مورد توجه قرار گرفتهاست. خودكارآمدي، تأثير مهمي بر شناخت، انگيزش و خلق افراد دارد. خودكارآمدي به انتظار و اعتماد افراد و به اين موضوع اشاره دارد كه عكس‌‌العملهايي كه در مقابل پديده‌ها و وقايع نشان مي‌دهيم، مي‌تواند تأثير با اهميتي داشته باشد.
1. خودکارآمدي رايانه به باورهاي کاربران نسبت به تواناييهاي خود براي انجام تکاليف خاص به کمک رايانه، اطلاق ميشود و نشان دهنده قضاوت فرد از خود براي استفاده از رايانه است (احمدي ده قطبالديني، 1388).
2. مفهوم خودكارآمدي درباره اهميت افرادي است كه مي‌توانند با موفقيت، با موقعيت‌هاي دشوار روياروي شوند. بيشتر دانش افراد درباره فرآيند و توسعه خودكارآمدي از پژوهش و نظريات باندورا17 ناشي مي‌شود که خودکارآمدي را به معناي اعتقاد و قضاوت فرد نسبت به توانمنديها و مهارتهاي خود جهت سازماندهي و انجام يک رشته فعاليتهايي که در موقعيت ويژه بدان نياز است، تعريف ميکند (باندورا، 1997، ص84).
3. خودكارآمدي، توان سازنده‌اي است که بدان وسيله، مهارت‌هاي شناختي، اجتماعي، عاطفي و رفتاري انسان براي دست‌يابي به اهداف مختلف، به گونه‌اي اثربخش ساماندهي مي‌شود.
4. کامپيو و هيگين18 (1995) معتقدند وقتي اين تعريف در محدوده رايانه و اينترنت بهکار برده ميشود به معناي”ً ادراک فرد نسبت به تواناييها و قابليتشان در استفاده از رايانه و اينترنت در انجام تکاليف” تعريف مي‌شود.
در اين تحقيق منظور از خودکارآمدي، اعتقاد فرد نسبت به توانايي و مهارت خود در استفاده از اينترنت ميباشد.
1-6-6- سودمندي يا مفيد بودن19
سودمندي يا مفيد دانستن بر اساس نظريههاي انتظار به اعتقاد و باورهاي فرد در فرآيند تصميمگيري مرتبط است (فيشبن و آذجن، 1975). سودمندي “ميزاني است که شخص اعتقاد دارد استفاده از سيستمي خاص، عملکرد کاري وي را افزايش ميدهد” (ديويس20، 1989، ص 111).

1-6-7- لذت بردن21
به ميزان لذت درک شدهاي که فرد در کار با رايانه و اينترنت، صرف نظر از ارزشي که يک فناوري به عنوان يک ابزار دارد، اشاره ميکند (ديويس و همکاران، 1992). در اين تحقيق منظور از لذت بردن يعني ميزان لذتي که فرد در استفاده از اينترنت براي انجام فعاليتهاي گوناگون از آن بهره ميبرد.
1-6-8- نگرش22
واژه نگرش در فارسي معادل گرايش، ايستار، طرز تلقي و تمايل ميباشد. طبق تئوري نگرش فيشبن23 و آذجن24، نگرش عامل تعيين کننده و پيشبيني کننده رفتار محسوب ميشود و زماني که در حيطه فناوري اطلاعات به کار برده ميشود، به صورت عقيده کاربر نسبت به عملکرد و شکل رفتار وي تعريف ميشود (فيشبن و آذجن، 1975). به عبارتي ديگر، نگرش نسبت به استفاده از رايانه به احساس مثبت و منفي که کاربر نسبت به رفتار و عملکرد خود دارد، اشاره ميکند (ديويس25 و همکاران، 1989، ص118). همچنين احمدي ده قطبالديني نگرش را حالت رواني پيچيدهاي تعريف ميکند که شامل باورها، احساسات، ارزشها و گرايشها براي عمل کردن به روشهاي معين براي پذيرش چيزي يا ارزيابي کلي فرد از عملکرد رفتار خود است. نگرش نسبت به کاربرد فناوري به ارزيابي کاربر از درجه مطلوبيت بهکارگيري فناوري اطلاق ميشود (احمدي ده قطبالديني، 1388، ص 90).
در اينجا منظور از نگرش، باور و عقايد کاربر نسبت به اينترنت که بر خرده مقياسهاي خودكارآمدي در استفاده از اينترنت، لذت‌بخش بودن اينترنت، اضطراب اينترنتي و مفيد بودن اينترنت اشاره ميشود.
1-7- جمع بندي
در فصل اول مروري اجمالي بر کليات پژوهش صورت پذيرفت و سعي بر آن شد تا شناخت اوليهاي نسبت به پژوهش بهدست آيد، به همين منظور در اين فصل کليات پژوهش حاضر شامل بيان مسأله پژوهش، اهداف، اهميت و ارزش پژوهش، و کاربرد آن بيان گرديد. در تداوم فصل، پرسشهاي پژوهش مطرح و تعريف اجزاي مسأله بيان شد. در فصل دوم به ادبيات پژوهش به صورت مشروح و تحقيقات انجام شده در داخل و خارج پرداخته ميشود.

فصل دوم
ادبيات پژوهش

مقدمه
در هزاره نوين شاهد تحولات شگرف فناوري و تأثيرات فرهنگي، اجتماعي، و حرفهاي ناشي از آن هستيم. انقلاب الکترونيک، انفجار اطلاعاتي و انقلاب رايانهاي تفاوتهاي کمي و کيفي بسياري را در جهان نسبت به گذشتهاي نه چندان دور فراهم آورده و جهان را به کليتي واحد نزديک کردهاست. امروزه در جوامع گوناگون، اينترنت در حال تبديل شدن به جزيي از زندگي روزمره مردم است (اميدوار و صارمي، 1381). رايانه و اينترنت و نفوذ گسترده آن در دنياي امروز باعث شده که آحاد انساني به نحوي با اين تکنولوژي درگير شده و با آن سروکار داشته باشند. اين تقاضاي فزاينده براي بسياري از افراد، با اضطراب و استرس همراه است. اضطراب رايانهاي و اينترنت، نوع خاصي از اضطراب است که معم
ولاً در يک موقعيت خاص رخ داده و افرادي که مبتلا به اين اضطراب هستند ممکن است ترسي از ناآشنايي، احساس ناکامي، خجالت و شرم، شکست و يأس و نااميدي را تجربه کنند. در اين فصل ابتدا در مورد اينترنت، تعريف و تاريخچه پيدايش آن، اينترنت و جامعه اطلاعاتي، کارکردها و کاربردهاي آن، آمارهاي جهاني استفاده از اينترنت، اضطراب به طور کلي و اضطراب اينترنتي به طور خاص، علايم و نشانه‌هاي خطر، بحث شده و در نهايت تحقيقات انجام شده در ايران و خارج مورد توجه قرار ميگيرد.

2-1- اينترنت چيست؟
فناوري رايانه و اينترنت به طور وسيعي در جامعه گسترش پيدا کرده و با تمامي جنبههاي زندگي از مدرسه تا محل کار، خدمات بانکي، خريد و فروش، پرداخت ماليات و حتي رأيگيري تلفيق شدهاست (شيلز و بهارمن26، 2000). مهمترين تغيير ايجاد شده بهوسيله فناوري توسط مارشال مک لوهان27 در يک جمله خلاصه شده و آن تبديل جهان به يک دهکده واحد است؛ بدين معنا که مردم نقاط مختلف در سراسر کره زمين به مثابه يک دهکده، امکان برقراري ارتباط با يکديگر و اطلاع از اخبار و رويدادهاي جهاني را دارند (شفيعي، 1386). امروزه اينترنت يک وسيله حياتي براي بسياري از مردم به شمار ميرود. با وجود اين و عليرغم امتيازها و قابليتهاي فراوان، اينترنت مشکلات جدي بسياري ايجاد کرده است که از آن جمله ميتوان به انبوهسازي و انفجار اطلاعات، ارايه تصاوير و مطالب نابهنجار و مشکلات محرمانگي اطلاعات اشاره کرد. با اين حال دسترسي به اينترنت در سراسر دنيا، پديدهاي رو به گسترش است و هر روز تعداد بيشتري از افراد در زمره استفاده کنندگان اينترنت قرار ميگيرند. در بين کاربران اينترنت، جوانان و دانشجويان بيشترين استفادهکنندگان هستند (معيدفر و همکاران، 1390). دانشجويان در مقايسه با ساير اقشار اجتماع به عنوان يکي از اصليترين کاربران اينترنت محسوب مي‌شوند، به طوريکه اينترنت به عنوان جزيي از زندگي روزانه آنان قرار گرفتهاست. دانشجويان به واسطه کارکردهاي متنوع فناوري با انگيزههاي متفاوتي، از اينترنت استفاده ميکنند (پيو28، 2003).
در قرن بيست و يکم، نگرش افراد نسبت به استفاده و يادگيري از طريق اينترنت، رشد اقتصادي و آموزشي يک جامعه را تعيين ميکند (تسايي29 و همکاران، 2000). نگرش کاربران نقش مهمي در استفاده و يادگيري از اينترنت به منظور آموزش و يادگيري ايفا ميکند (ميلي تودوا و واليشن30، 2000).
2-1-1- اينترنت و اهميت آن
اينترنت به عنوان پديدهاي اطلاعاتي و فناورانه پيوسته رو به گسترش است. اينترنت قويترين ابزاري است که تا کنون براي مبادلهي اطلاعات اختراع شدهاست. اين مجموعه به هم پيوستهي رايانهها که به واسطهي خطوط تلفني با هم مکالمه ميکنند، بهويژه از چند سال پيش بهطور شگفتآوري رشد کردهاست. اينترنت مواردي مانند نرمافزار، موسيقي، تصاوير چند رسانهاي، فيلم و متن را در شکل ابزارهاي الکترونيکي در اختيار ما ميگذارد. اينترنت امکان ارتباط پويا و باز را براي مکالمهي تعداد زيادي از مردم در يک زمان فراهم ميآورد. اين ابزار متشکل از صدها هزار شبکه خصوصي و عمومي، بزرگترين و پراستفاده ترين شبکه جهاني است که صدها هزار شبکه مختلف را در بيش از 200 کشور دنيا بههم متصل ساختهاست.
با ظهور اينترنت، انقلابي گسترده در ارايه خدمات اطلاعرساني رخ دادهاست، چنانچه تازهترين اطلاعات را ميتوان به وسيله اينترنت، تقريباً بدون هيچ هزينهاي براي ميليونه


دیدگاهتان را بنویسید