گرديد. از اين رو بابيج را پدر رايانه هاي الکترونيکي گويند. بابيج در اثر محدوديت هاي فني و مهندسي آن دوره نتوانست ماشين هاي مورد نظر خود را تکميل کند. و بر اين اساس اين نوع رايانه ها هرگز ساخته نشدند (رحماني، 1376).
در ادامه اين تلاش ها شخصي به نام هرمان هولريث12 در اولين تلاش براي مکانيزه کردن کار آمارگيري شکست خورد. اما سرانجام به ساختن دستگاهي موفق گرديد که او را به شهرت جهاني رساند او ماشين جدول بندي الکترونيکي ساخت و در سال 1986 آن را به يک شرکت فروخت. بعد از ادغام اين شرکت در چند شرکت ديگر شرکت IBM بوجود آمد (فراخاني، 1370).
عصر الکترونيک عصر پيدايش تحولات چشمگير در رايانه ها و ظهور نسل هاي جديدي از آنهاست، به گونه اي که در سالهاي حدود 1940 تاکنون شاهد عرضه چندين نسل از آنها بوده ايم و نسل نو در حال ساخت مي باشد.

نسل هاي رايانه
در تکامل سخت افزارهاي رايانه اي چهار مرحله اصلي يا چهار نسل رايانه وجود دارد که از طريق فناوري هاي گوناگون که در اجزاي پردازش رايانه به کار گرفته اند از هم متمايز مي گردند. هر نسل به طور قابل ملاحظه اي قدرت پردازش و ظرفيت رايانه را افزايش داده است و همزمان با آن هزينه را پايين آورده است. (سي لاودن و پي لاودن، 1378).
نسل اول: فناوري لامپ خلاء (1956- 1946)
رايانه هاي نسل اول براي ذخيره و پردازش اطلاعات از لامپ هاي خلاء استفاده مي کردند. اين لامپها در اندازه هاي بسيار بزرگ بودند که عمر کوتاهي داشته، انرژي زيادي مصرف و گرماي بسياري توليد مي کردند. اين رايانه ها حافظ و ظرفيت اندکي داشتند و براي کارهاي علمي و مهندسي بسيار محدودي استفاده مي شدند.
نسل دوم: ترانزيستورها (1963- 1957)
در نسل دوم رايانه ها، ترانزيستورها به عنوان ابزارهاي ذخيره و پردازش اطلاعات جايگزين لامپهاي خلأ شدند. ترانزيستورها کوچکتر و قابل اعتمادتر از لامپهاي خلأ بودند. گرماي کمتري توليد مي کردند و انرژي کمتري نيز مصرف مي کردند. رايانه هاي نسل دوم بيش از 32 کيلو بايت رم (ram) داشتند و سرعت آن دويست هزار تا سيصد هزار دستورالعمل در ثانيه بود. اين رايانه ها بيشتر براي کارهاي مثل سيستم خودکار حقوق و دستمزد و صورتحساب مناسب بودند.
نسل سوم: مدارهاي يکپارچه (1979- 1964)
نسل سوم رايانه ها به مدارهاي يکپارچه وابسته بودند که با قراردادن همزمان ترانزيستور کوچک روي تراشه هاي سيليکوني کوچک درست مي شوند. اين ابزارها به نيمه رساناها معروف شدند.
حافظه رايانه ها به 2 مگا بايت (ram) و سرعت آنها تا پنج ميليون دستورالعمل در ثانيه افزايش يافت. اين رايانه ها به وسيله افراد معمولي به راحتي استفاده مي شد و همين امر موجب افزايش نقش رايانه ها در تجارت شد.
نسل چهارم: رايانه ها
رايانه هاي سنتي بر پايه آرايش دروني وان نيومن و فرايند پياپي کار مي کنند که در هر زمان تنها يک فرمان را به اجرا درمي آورند. در آينده بيشتر رايانه ها از فرايند و فرايند انبوه پيروي خواهند کرد که توانايي به هم آميختن صدا، تصوير و انبوه داده هايي را دارند که از منابع گوناگون دارنده هوش مصنوعي و الگوهاي پيچيده رياضي گردآوري مي شوند. (همان منبع)
به طور کلي مي توان گفت، پيدايش اصلي فناوري اطلاعات و ارتباطات به مفهوم امروزي آن همزمان با ارسال نخستين پيام تلگرافي در سال 1884 ميلادي توسط ساموئل مورس است. با اين اختراع، اولين قدم در انتقال اطلاعات از طريق امواج برداشته شد. اختراع تلفن در سال 1876 ميلادي توسط گراهام بل و ساختن اولين لامپ خلاء در سال 1906 ميلادي توسط فارست قدم هاي بعدي در شکل گيري فناوري اطلاعات بودند. با پيدايش رايانه، رشد فناوري اطلاعات ابعاد تازه اي به خود گرفت. از اواسط دهه ي 1950 تا اواسط دهه 1970 ميلادي اصول نظري علوم رايانه به عنوان بستر و زير ساخت فناوري اطلاعات پايه ريزي گرديد. به موازات آن، اولين رايانه ي تجاري به نام Unirak ساخته شد و رايانه ي IBM 65 به توليد انبوه رسيد.
پس از اواسط دهه 1970 تا اواسط دهه ي 1980 ميلادي، سيستم هاي اطلاعاتي وظيفه پشتيباني مديريت را برعهده داشتند و مهمترين وظيفه رايانه ها پردازش اطلاعات بود.
از پيشرفت هاي مهم در اين دوره مي توان به موارد زير اشاره کرد:
1- معرفي پروژه نظامي آرپانت توسط دپارتمان وزارت دفاع ايالات متحده آمريکا که در واقع نخستين جرقه ي شکل گيري اينترنت به شکل امروزي است.
2- ساخت کابل هاي نوري توسط شرکت کورنينگ کلاوس ورکس.
3- ساخت Shan Key به عنوان اولين ربات داراي هوش مصنوعي.
4- ساخت اولين ليزر نيمه هادي و طراحي و راه اندازي سيستم عامل يونيکس توسط آزمايشگاه هاي بل.
5- معرفي اولين ريز دارنده اينتل
6- ارسال اولين پست الکترونيکي توسط مهندس ريچي تامپسون
7- ساخت فلاپي ديسک توسط شرکت IBM
8- ساخت و عرضه ي اولين کامپيوتر شخصي توسط کنياک
9- تأسيس شرکت مايکروسافت توسط پل آلن و بيل گيتس
پس از اواسط دهه ي 1980 و با توسعه کامپيوترهاي شخصي، فناوري در دسترس اکثريت مردم جهان قرار گرفت (زارعي زوارکي، 1380).
تاريخچه فناوري اطلاعات و ارتباطات در چند کشور برتر
در تقسيم بندي کشورهاي جهان از نظر رشد اطلاعاتي اين کشورها را به پنج دسته تقسيم کرده اند که به شرح ذيل است:
1- پيشتازان: اين کشورها که حدود 13% کشورهاي جهان را دربرمي گيرد شامل کشورهاي آمريکا، سنگاپور و آلمان است که با سرمايه گذاري زياد در اين مسير حرکت مي کنند.
2- تند روندگان: اين کشورها که حدود 11% کشورهاي جهان
را دربرمي گيرد شامل کشورهاي ايتاليا، مجارستان و کويت است که با قدري تأخير به دنبال کشورهاي دسته اول در حال حرکتند.
3- آيندگان: اين کشورها که حدود 20% از کشورهاي جهان را دربرمي گيرد شامل کشورهاي آفريقاي جنوبي، شيلي و روسيه است که با درک جايگاه راهبردي فناوري اطلاعات با برنامه ريزي هاي کلاني راه را آغاز کرده اند.
4- آغازگران: اين کشورها که حدود 19% از کشورهاي جهان را دربر مي گيرد شامل کشورهاي چين، مصر و فيليپين است که در ابتداي راه هستند.
4- بازماندگان: اين کشورها که حدود 37% از کشورهاي جهان را دربر مي گيرد شامل کنيا، عراق، ويتنام و سومالي است که برنامه اي براي توسعه فناوري اطلاعات ندارند (سنچز وزکوئيز، 1997).13

آمريکا
آمريکا به عنوان کشوري که همراه سعي در تجهيز خود به آخرين دستاوردهاي علمي داشته در زمينه فناوري اطلاعات نيز همواره پيشرو بوده است و بهره گيري از تجارب آن مي تواند راه گشايي براي ساير کشورها باشد؛ “طرح ملي شاهراه ايالات متحده يکي از طرح هاي آمريکا است که از سال 1933 ميلادي آغاز شده و تاکنون بودجه تحقيقاتي هنگفتي را به خود اختصاص داده است.
در سال 2000 ميلادي بودجه ي تحقيقات فناوري اطلاعات کشور آمريکا مبلغي معادل 000/000/462/1 دلار گزارش شده است” (علي احمدي و شمس عراقي، 1382).
در آمريکا 6 سازمان مسئول و مجري طرح مزبور در زمينه اطلاعات مي باشند، در جدول ذيل چگونگي تخصيص اعتبار بين 6 سازمان مجري طرح مشاهده مي شود.

شماره
نام سازمان
تحقيقات بنيادي فناوري اطلاعات و ارتباطات
طراحي نرم افزارهاي پيشرفته براي ابداعات علمي
تحقيقات در زمينه فناوري اطلاعات
جمع کل
1
وزارت دفاع
100 دلار


100 دلار
2
وزارت انرژي
6 دلار
62 دلار
2 دلار
70 دلار
3
آزانش ملي هوا و فضا
18 دلار
19 دلار
1 دلار
38 دلار
4
سازمان ملي بهداشت
2 دلار
2 دلار
2 دلار
6 دلار
5
سازمان ملي هواشناسي
2 دلار
4 دلار

6 دلار
6
بنياد ملي علوم
100 دلار
36 دلار
10 دلار
146 دلار
جمع کل
228 دلار
123 دلار
15 دلار
366 دلار

تمامي اعداد برحسب ميليون دلار مي باشند.
جدول 2-2

اروپا14
طرح جامع شاهراه اطلاعاتي اروپا در سال 1994 تحت عنوان توسعه، رقابت، اشتغال چالش فرا روي قرن 21 در اروپا به تصويب رسيده است و هر ساله با نقد و بررسي و اطلاعات جديد با سرعت به پيش مي رود (همان منبع).
طرح اروپايي واحد با تأکيد بر آموزش الکترونيکي با طرح هاي گوناگون از جمله سوکراتس15، کم نيوس16، ارسماس 17و منيروا18 با تخصيص بيش از دويست و هفتاد و پنج ميليون يورو در طي سال هاي 2000 تا 2006 ميلادي، برنامه هاي کلاني براي اين امر دارد.
هدف اصلي اين طرح يافتن پاسخي براي مشکلات فرا روي اروپا در قرن جديد است، استراتژي اروپا در آموزش الکترونيکي غلبه بر مشکلات عمومي و ضعف هاي مهارتي در جهات کليدي مديريت اقتصادي و آموزش مداوم مادام العمر است (شور19، 1986).

ژاپن
دولت ژاپن به عنوان رقيب سرسخت ايالات متحده آمريکا، طرح فناوري اطلاعات و آموزش آن را از سال 1994 تحت عنوان اصلاحات در جهت ايجاد جامعه خلاق قرن 21 دنبال مي کند.
اين طرح با چشم اندازي به وضعيت فناوري اطلاعات ژاپن در سال 2010 متوجه مشکلات آينده کشور ژاپن است، مسائلي همچون رشد جمعيت سالمندان، تراکم در شهرها، ساختار اقتصادي، نيازهاي معنوي جامعه و تمايلات جامعه به سمت فضايي آزادتر در زمينه هاي اجتماعي، اقتصادي و فرهنکي (علي احمدي و شمس عراقي، 1382).

کانادا
کانادا پروژه شاهراه اطلاعاتي خود را از سال 1994 با دقت و رقابت شديد دنبال مي کند، وزارت صنايع کانادا در آوريل 1994 طي يک مقاله جنجالي سئوال کليدي را فرا روي مديران و سياست گذاران قرار داده و تقاضاي ارائه پاسخ به آن را داشت.
نام اين مقاله هم شاهراه اطلاعاتي کانادا بود و در نهايت جرياني بوجود آمد تا شوراي اطلاعاتي کانادا (شاک) شکل بگيرد، شوراي مزبور 15 سرفصل در زمينه فصل اطلاعات را براي حل مشکلات خود مشخص نمود و تمامي تلاش خود را براي تحقق آن موارد به کار گرفت.
همه اين طرح ها کم و بيش سياست هاي مشابهي را دنبال مي کنند و آن عبارت است از داشتن سهم بيشتر در شاهراههاي اطلاعاتي هزاره سوم، رشد اقتصادي، ايجاد مشاغل مجازي جديد و نهايتاً پيشرو بودن در تمدن اطلاعاتي جديد.

استراليا
کشور استراليا فعاليت هاي زيادي در زمينه آموزش الکترونيکي انجام داده است که مي توان به طرح ملي آي. دي. ان. اي اشاره کرد که زير نظر وزارت آموزش و پرورش اين کشور اجرا شده است.
استراليا با همکاري يونسکو بودجه اي حدود سيصد و هشتاد و دو ميليون دلار براي سال 2001 و بيش از دو ميليارد دلار براي سالهاي 2002 تا 2006 به آموزش الکترونيکي اختصاص داده است.

هند
امروزه کشور هند به عنوان يک کشور مطرح در توليد و صدور تکنولوژي اطلاعات در سطح جهاني به حساب مي آيد، اين کشور در زمره کشورهايي است که در اشغال زايي از رهگذر فناوري اطلاعات به موفقيت هاي جهاني دست يافته است و صدور محصولات نرم افزاري خود را ابتدا از ايالات متحده آمريکا و ژاپن آغاز کرد. در سال 1984 درآمد هند از اين صنعت تنها 1 ميليون دلار و در سال 1989 يعني 5 سال بعد به 8 ميليون دلار رسيد. هند در نظر دارد تا سال 2008 سهم صدور خدمات و نرم افزار فناوري اطلاعات را از 14% به 35% افزايش دهد.
در حال حاضر اين
کشور خدمات خود را در زمينه فناوري اطلاعات به 102 کشور جهان صادر مي کند. هند برنامه توسعه فناوري اطلاعات را در سطح اقشار مختلف جامعه خود به اجرا درآورده و هدفش تبديل شدن به قدرت فناوري اطلاعات تا سال 2008 است.
از ديگر اقدامات مفيد اين کشور در جهت همه گير سازي آشنايي با کامپيوتر و نيز استفاده از آن تأسيس پارک هاي فناوري اطلاعات نظير: پارک فناوري نرم افزار هند، پارک هاي اطلاعات مدرس، مرکز ملي فناوري اطلاعات هند، انسيتوي فناوري اطلاعات هند، بنگلور وانستيتوي جي. ال. اس اطلاعات است (زارعي زوارکي، 1380).

مالزي
مالزي از جمله کشورهايي است که عصر اطلاعات را به خوبي تجربه کرده است و به منظور پيشبرد و هدايت سريع و هدفمند فناوري اطلاعات “شوراي ملي فناوري اطلاعات را با هدف ايجاد جامعه غني از اطلاعات و با در نظر گرفتن دور نمايي از سال 2020 تأسيس نموده است.
رئيس اين شورا نخست وزير مالزي است و اعضاي اين شورا که شامل نمايندگاني از بخش خصوصي و دولتي هستند به همراه جمع کثيري از مشاوران عالي رتبه در اين زمينه براي يک دوره سه ساله انتخاب مي شوند.
اين شورا جنبه هاي مختلف فناوري اطلاعات از جمله ميکرو الکترونيک، مخابرات، نرم افزار و نيروي انساني را بررسي و چگونگي توسعه آن را در کشور در کليه ابعاد مشخص و پيشنهاد مي کند.
اين شورا به طور مستقيم با دولت در ارتباط است و هدفهاي تعيين شده از طرف آن را اجرا مي کند، همچنين برنامه ملي و ديگر برنامه هاي فناوري اطلاعات در کشور و همچنين پروژه ملي “مسير برتر چند رسانه اي” را نظارت مي کند. اين شورا همچنين داراي يک بخش مهم و راهبردي به نام “شوراي ايالتي فناوري اطلاعات” است که مسئول برنامه ملي فناوري اطلاعات مي باشد (ميقاني، 1377).

سنگاپور
در حال حاضر متولي اصلي فناوري اطلاعات در سنگاپور “هيأت ملي رايانه است که ارتباط بسيار نزديکي با هيأت ارتباطات سنگاپور دارد. “هيأت ملي رايانه” يکي از ارکان توسعه اقتصادي و اجتماعي اين کشور است و مسئوليت راهبردي و توسعه فناوري اطلاعات در اين کشور را به عهده دارد. اين هيأت از سال 1981 به منظور استيلاي سنگاپور بر عصر اطلاعات با بهره برداري از فناوري اطلاعات و همچنين کسب توان رقابت اقتصادي و ارتقاي سطح زندگي تشکيل شد و هدف اصلي آن سوق دادن کشور به جائي است که يکه تاز ميدان رقابت در عصر اطلاعات باشد؛ سنگاپور براي گسترش و کاربرد فناوري اطلاعات در کشور طرح عظيم فناوري اطلاعات در سال 2000 را در حال اجرا دارد (فيضي، 1378).

اردن
در کشور اردن از اواسط دهه 1980 تلاشهايي براي ايجاد يک “نظام ملي اطلاعات” بر پايه مشارکت تمامي بخش هاي درگير آغاز شد.
هدف از اين “نظام ملي اطلاعات” سازماندهي و مديريت فعاليت هاي مرتبط با اطلاعات در راستاي اراده ملي بود و به اين منظور تشکيلاتي با عنوان مرکز ملي اطلاعات براي هماهنگي اين فعاليت ها بوجود آمد.
سياست گذاري ملي موضوعي بود که نظام ملي اطلاعات با آن مواجه بود و بايد تبيين و تدوين مي شد از اين رو “مرکز ملي اطلاعات” چهارچوب سياست ملي را در زمينه بررسي و مطالعه نيازهاي اجتماعي، اقتصادي، فني و جنبه هاي تشکيلاتي را در اولويت قرار دارد و به ساختار اداري آن نيز در سطوح ملي توجه کرد.
از جمله مهمترين وظايف “مرکز ملي اطلاعات” مي توان به پ


دیدگاهتان را بنویسید