ي ريزي و مديريت نظام ملي اطلاعاتي، ايجاد هماهنگي ميان مراکز مختلف توليد، پردازش و توزيع اطلاعات، استاندارد سازي رويه ها و روشهاي پردازش اطلاعات، توسعه نرم افزار، آموزش نيروي انساني و ايجاد پايگاههاي مرجع و اسالي داده ها اشاره کرد(حکمت، 1377).

تکنولوژي اطلاعات در ايران
صنعت IT، چند سالي است که، مورد توجه مسئولان ايراني قرار گرفته و به مرور زمان شرکتهاي خصوصي نيز، در کنار بخش دولتي، فعاليتهايي را آغاز کرده اند. اما، حضور قدرتمند دولت در صنعت IT، با برخورد گرم کارشناسان، روبرو نشد، آنها اعتقاد داشتند، IT دولتي از بروز خلاقيتها جلوگيري مي کند. براساس اين تئوريها، جامعه اطلاعاتي از جامعة کاربران، جامعه تأمين کننده و جامعه صنعتي تشکيل شده است. در جامعه کاربران تکنولوژي به کاربري رسيده در نهايت به توليد ارزش افزوده مي انجامد، تئوريسين ها معتقدند، دولت بايد با سرمايه گذاري در اين بخش، به آموزش کاربران بپردازد. اما، در بخش جامعة تأمين کننده، که تجهيزات را تأمين و پشتيباني
مي کند و همچنين جامعه صنعتي که به توليد سخت افزارها و نرم افزارها مي پردازد، خواهان دخالت نکردن دولت هستند. در ايران، با توجه به اينکه، حجم گسترده مبادلات تجاري برعهده دولت است، وجود بخش خصوصي از منافع اقتصادي دولت مي کاهد. بنابراين، در برابر صنعت IT خصوصي، مقاومتهايي روي مي دهد (اکرمي فر، 1381).
دکتر حسين افخمي، عضو هيأت علمي گروه ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائي، در اين باره مي گويد: “تکنولوژي اطلاعات معاصر با اقتصاد و دانش گره خورده است. ما از يک اقتصاد سنتي بهره منديم و 90 درصد درآمدهاي ما را نفت تأمين مي کند. بنابراين، با اين اقتصاد،
نمي توان تکنولوژي اطلاعات را در اختيار بخش خصوصي قرار داد. اگرچه، تکنولوژي اطلاعات، هزينه ها را کاهش مي دهد، ولي از آنجائيکه، تمام نگاه ها به جيب دولت است، کسي جرأت
نمي کند در اين راه سرمايه گذاري کند www. ICDL- iran. Com) (.
به همين دليل، دولت با طرح توسعه فن آوري اطلاعات و ارتباطات (تکفا) و با توجه به تبصره 13 قانون بودجه ي سال 1381، وارد کارزار صنعت IT شد. طرح تکفا، با بودجه اي در حدود 800 هزار ميليون تومان، کار خود را آغاز کرد، کارشناسان اين طرح را فاقد ضمانت اجرايي ارزيابي کردند.
طرح تکفا، با ديدگاهي کلان نسبت به ICT، فرهنگ سازي براي ICT، دولت الکترونيک و کسب و کار الکترونيک، برنامه هاي خود را آغاز کرد. اما بيشتر نيروي طراحان در راه تحقيق و تحکيم دولت الکترونيک صرف شد. چنانچه سازمان فني و حرفه اي کشور در طرحي به نام شناسايي پروژه هاي کاربردي، چگونگي توجه به دولت الکترونيک را لحاظ کرده است.
شهرام شکوفيان، سر گروه برنامه ريزي درسي رشته کامپيوتر و فن آوري اطلاعات سازمان فني و حرفه اي در خصوص نقش دولت الکترونيک مي گويد: “ايجاد دولت الکترونيک، يک ضرورت است. در حال حاضر، نقل و انتقال اسناد به شيوه سنتي انجام مي شود و اين مسأله، باعث هدر رفتن بودجه هاي کلان در رابطه با نقل و انتقال مراسلات و اختصاص فضاهاي گسترده به بايگاني براي نگهداري اسناد و مدارک مي شود. هدف از دولت الکترونيکي، روبرو شدن شهروندان با سيستمي سريع و ساده براي نزديکي به هدف مورد نظرشان است. بنابراين، شهروند الکترونيکي نيازمند IT است تا با دولت الکترونيکي ارتباط برقرار کند” (همان منبع).
ايران در خصوص تشکيل دولت الکترونيکي در مقايسه با کشورهاي اروپايي 1095 روز ديرتر اقدام کرده است و از آنجا که بحث سياست، تکنولوژي و قدرت به همديگر نزديک شده اند. اگر کشوري از آن بهره مند نباشد، بايد ارتباطش را با دنياي اطراف قطع کند. براي رسيدن به چنين تحولي، توجه به يک دولت الکترونيکي شهروند مدار، مي تواند ابزار مناسب ايجاد رابطه ميان دولت و ملت را در اخيتار جامعه اطلاعاتي قرار دهد. اما از ديگر جنبه هاي آشکار استفاده از IT، تجارت الکترونيک است. در اين روش از نرم افزارها، سخت افزارها و ارتباطات IT استفاده مي شود. در تجارت الکترونيک، بانکداري با رويکرد به تکنولوژي IT به بانکداري الکترونيکي تبديل مي شود و با حذف فعل و انفعالات فيزيکي و روشهاي سنتي شهروندان کالاهاي مورد نظر خود را به بهترين نحو مي فروشند، اما بانکداري الکترونيک، بدون امضاي تفاهم نامه ميان کليه کشورها و ايجاد زيرساختهاي متناسب هرگز به رشد تجارت الکترونيک کمک نخواهد کرد.
اکنون، رويکرد به آموزش IT به صورت فراگير دنبال مي شود و طرح تکفا، در اهداف خود آموزش همگاني شهروندان را به منظور مشارکت بيشتر آنها در جامعه اطلاعاتي مدنظر قرار داده است. بنابراين، همه بايد از آموزش مفاهيم IT و کاربردهاي عمومي آن از قبيل آموزش بين المللي IDCL بهره مند شوند.
با اين حال، نظام آموزش IT از نداشتن تعريفي جامع و مشخص ضربه خورده است و براي دستيابي به استانداردهاي جهاني، به يک سيستم آموزشي يکپارچه نياز دارد (همان منبع).
با رويکرد به صنعت IT فرصتهاي شغلي بسياري براي جمعيت جوان کشور ايجاد مي شود، از آنجا که ميزان کاربرد تکنولوژي در بخش خصوصي جدي تر است، اين بخش مي تواند با تربيت نيروي متخصص در بخش IT، به نيازهاي بازار پاسخ دهد، و در عين حال، جمعيت جوان هم پاي تحولات علوم کامپيوتري مهارتهاي سنتي خود را به دانش روز پيوند زنند. اما چون جامعه، از پيامدهاي احتمالي رويکرد به IT، در بخش اقتصادي بي اطلاع است، در برابر آن مقاومت نشان
مي دهد. با اين حال، خيل عظيم بيکارا
ن فاقد مهارت، با گسترش IT، شغلي به دست نمي آورند، هر چند طبق آمارهاي سال 2000 ميلادي، بازارهاي جهاني به بيش از 600 هزار، نيروي متخصص IT نياز داشته است. دکتر حسين افخمي، درباره توجيه اقتصادي تجارت الکترونيک مي گويد: “ما حوزه کشاورزي را رها کرديم و به اميد صنعت دويديم، اکنون تنها اندک اميدي در حوزه IT داريم. در بخش IT اغلب نيروها يقه سفيد هستند و بيشتر کارهاي فکري انجام مي دهند. اما اگر از اين پتانسيل استفاده نکنيم به ناچار در گردونه يقه آبي ها مي افتيم، آنها که مواد خام هم در اختيار ندارند. بايد توجه داشت، در حوزه IT کسي که به استفاده از کامپيوتر آگاه نباشد بي سواد است.”
تجارت، يکي از علل مهم پيشرفت فن آوري اطلاعات و ارتباطات است. اقتصاد اطلاعاتي، تنها با توجه به يک استراتژي مناسب به کار مي آيد. زماني که سال 2002 ميلادي، به پايان رسيد 63 درصد سرمايه گذاريها در دنيا به فن آوري اطلاعات اختصاص داشت (همان منبع).

تاريخچه رايانه
تاريخچه رايانه در ايران را مي توان به 4 دوره تقسيم کرد:
* پيدايش. رايانه در سال 1341 وارد ايران شد، بدين ترتيب پيدرايش رايانه در ايران تقريباً 10 سال بعد از ظهور رايانه در کشورهاي صنعتي بود.
* توسعه. توسعه دوره توسعه رايانه در ايران از سال 1350 آغاز و تا سال 1360 ادامه يافت. اين دوره همراه با رقابت زياد براي خريد سخت افزار، پياده سازي سيستم هاي عظيم نرم افزاري، استخدام هرچه بيشتر نيروي انساني و دنبال کردن برنامه هاي جامع با توجه به واقعيت هاي فني و نيروي انساني کشور بود.
* بازنگري. با ظهور انقلاب اسلامي، در زمينه رايانه تغيير و تحولاتي صورت گرفت و در نهايت تا سال 1359 يک سري بازنگري کلي انجام شد.
* بلوغ. پس از باز گشايي دانشگاهها در سال 1362 مرحله بعدي رشد رايانه آغاز شد و هر دو شاخه ي نرم افزار و سخت افزار توسعه فراواني يافتند، از مهمترين کارهاي اين دوره
مي توان پردازش خط و زبان فارسي را نام برد.

تاريخچه اينترنت
ارتباط به شبکه ي اينترنت در سال 1370 توسط مرکز تحقيقات فيزيک نظري و رياضيات آغاز شد. مرکز تحقيقات فيزيک نظري از سال 1369 به عنوان نماينده ايران در شبکه آموزش و پرورش اروپا پذيرفته شده بود.
اين شبکه در سال 1984 ميلادي به سفارش آزمايشگاه ذرات بنيادي اروپا توسط شرکت آي.بي.ام پياده سازي شده بود و قلمرو آن اروپا، آفريقا و خاورميانه را در بر مي گرفت. در اين شبکه از هر کشور يک مرکز علمي و پژوهشي به عنوان نماينده پذيرفته مي شد و وظيفه ي هماهنگي امور مربوط را در آن کشور به عهده داشت. اولين ارتباط ايران با شبکه ي اينترنت به صورت پست الکترونيک بود و ارتباط به صورت موقت و از طريق اتريش با شبکه برقرار شد. در سال 1371 ارتباط با شبکه اينترنت به صورت دائمي برقرار شد و پس از آن سرويس دهي جامعه ي علمي کشور توسط اين مرکز آغاز شد.
يک سال بعد گروه ايران در اين شبکه رسماً در سراسر جهان مورد شناسائي قرار گرفت و اين مرکز عنوان اولين مرکز خدمات اينترنت ايران شناخته شد.
از سال 1373 شرکت هاي خصوصي نيز به عنوان مراکز سرويس دهي اينترنت در ايران فعاليت خود را آغاز کردند. قبل از آن شرکت مخابرات ايران فعاليت هايي را براي ساخت يک شبکه ملي اطلاعات آغاز کرده بود که چندان نتيجه بخش نبود. اکنون مي بينيم که شرکت هاي اينترنتي مختلفي در ايران راه اندازي شده اند و بازار رقابت آنها نيز گرم است (ماهنامه وب).

ICDL
شوراي انجمن هاي انفورماتيک حرفه اي اروپا در سال 1995 برنامه کاري را تهيه کرد که با بودجه کميسيون اروپايي حمايت مي شود و هدفش ارزيابي چگونگي افزايش سطوح مهارتي IT در صنعت سراسر اروپا بود.
هدف کلي برنامه ICDL بهبود و پيشرفت در سطوح پايه فناوري اطلاعات و لايه هاي بالاتر آن در استفاده از کامپيوتر شخصي در سطح اروپا و بين الملل است که خوشبختانه اين مدرک به تازگي در ايران نيز ارائه مي شود. از جمله ويژگي هاي استاندارد ICDL اين است که مخاطبان آن بسيار گسترده بوده و طيف وسيعي از جامعه از جمله دانش آموزان، دانشجويان، کارمندان، کارجويان و صاحبان حرفه و مشاغل را دربر مي گيرد (غيوري، 1382).

ICDL و آموزش
* اهداف ICDL
1- ترويج و پرورش سواد کامپيوتري
2- افزايش سطح دانش فناوري اطلاعات و سطح فعاليت فني استفاده از کامپيوترهاي شخصي و کاربردهاي عمومي آن براي همه شهروندان در سطح اروپا و بين الملل.
3- تضمين اين امر که کاربران کامپيوتر در استفاده از کامپيوتر شخصي مهارت کافي دارند.
4- افزايش بهره وري همه کاربراني که در کارشان، نياز به استفاده از کامپيوتر دارند.
5- بهبود بازگشت سرمايه گذاري در فناوري اطلاعات
6- مهيا نمودن يک شرايط پايه، براي اينکه همه مردم، فارغ از نوع تحصيلات و تجربيات قبلي شان بتوانند عضو يک جامعه اطلاعاتي باشند.
اين برنامه در طول سالهاي 1995 و اوايل 1996 آزمونهاي خلباني را اجرا کرد و در اوائل سال 1996، شوراي اروپايي کاربرد موثر کامپيوتر (ICDL) در سوئد شروع بکار کرد و بعداً در سراسر اروپا و به طور بين المللي کار خود را ادامه داد. برنامه (ICDL/ECDL) از سوي مؤسسه ECDL20 در سطح جهان اجرا مي شود. اين مؤسسه که در سال 1997 تأسيس شد يک سازمان غير انتفاعي است که نقش آن بهبود و توسعه و تحقق مهارتهاي کامپيوتري و دانش IT است (WWW.ICDL.Iran.Com).
مدارک اروپايي کاربري کامپيوتر که در سطح بين المللي ICDL ناميده مي شود تضمين مي کند که دارنده آن، دانش مفاهيم پايه فناوري اطلاعات را دارا بوده و صلاحيت و ت
وانايي استفاده از کامپيوتر شخصي و کاربردهاي عمومي آن را دارد.
ICDL يک گواهينامه پذيرفته شده بين المللي است که توسط شرکت ها، مؤسسات ومراکز دولتي به عنوان مدرکي براي استخدام متقاضيان تلقي مي شود و اين مدرک تضمين
مي نمايد که متقاضي و يا کارمند، دانش و مهارت کار با کامپيوترهاي شخصي را داراست و
مي تواند به خوبي با کامپيوتر کار کرده، اطلاعات مورد نياز خود را به دست آورده، پس از سازماندهي و تجزيه و تحليل، در تصميم گيري ها و نياز عملي از آن استفاده کرده و در نهايت ارائه نمايند.

* مزايا و ويژگي ICDL
– افزايش سرعت در انجام امور اداري
– افزايش استفاده از منابع موجود سازمانها
– جايگزين فرهنگ مدرن به جاي فرهنگ سنتي
– کاهش هزينه پشتيباني در زمينه فناوري اطلاعات
– ايجاد شرايطي در جهت افزايش استفاده از پتانسيل کارکنان
– فراهم ساختن بستري مناسب در جهت سوق به ايجاد دولت الکترونيک
* استانداردهاي جهاني ICDL
يکي از ويژگي هاي اصلي ICDL، استاندارد کردن آموزش و ارزيابي کاربران کامپيوتر شخصي در سطح عموم مردم است. اين استاندارد، در سه بخش جلوه پيدا کرده است:
1- سيلابس استاندارد، که شرح کاملي از محدوده ي دانش و مجموعه مهارتهاي لازم- که توسط اين استاندارد پوشانده مي شود – را نشان مي دهد.
2- مجموعه سئوالات و تست هاي استاندارد که در ارزيابي اين استاندارد، استفاده مي شود.
3- راهنمايي تدريس و ارزيابي گواهي نامه ICDL.

* مهارت هاي ICDL
مهارت اول: مفاهيم پايه فن آوري اطلاعات
در اين مهارت، داوطلب لازم است که ساختمان فيزيکي کامپيوتر شخصي را بشناسد و مفاهيم پايه فناوري اطلاعات از جمله ذخيره داده ها، حافظه، کاربردهاي نرم افزاري مبتني بر کامپيوتر در جامعه، کاربرد شبکه هاي اطلاعاتي در پردازش و توزيع اطلاعات را بداند. داوطلب همچنين بايد درک کند که چرا و چگونه سيستم هاي مبتني بر فناوري اطلاعات در هر سازمان و شرکتي برپا شده است. علاوه بر اين لازم است داوطلب به امنيت اطلاعات و موضوعات حقوقي و قانوني مرتبط با کامپيوتر، نيز توجه کافي داشته باشد.
مهارت دوم: استفاده از کامپيوتر و مديريت فايلها
در اين مرحله، داوطلب لازم است نشان دهد، دانش و صلاحيت لازم براي استفاده از عملکرد پايه کامپيوتر شخصي و سيستم عاملش را داراست. وي همچنين بايد قادر باشد، به طور مؤثر، با محيط روميزي (Desktop) سيستم عامل، کار کند. او همچنين، بايد بتواند قادر باشد که فايلها و فهرستها و زير فهرستها را مديريت و سازماندهي نمايد و بداند چگونه آنها را کپي کند، انتقال دهد و حذف نمايد. داوطلب همچنين بايد قادر باشد با شماهاي روميزي (Icon) به خوبي کار کرده و پنجره ها را اداره نمايد. علاوه بر اينها، وي بايد بتواند از ابزارهاي جستجو، ويرايش و مديريت چاپ، که همراه سيستم عامل است، به خوبي استفاده نمايد.
مهارت سوم: واژه پردازها
در اين مهارت، داوطلب لازم است نشان دهد توانايي استفاده از کاربردهاي واژه پردازها در کامپيوتر شخصي را داراست، او بايد درک توانايي انجام دستورات پايه مرتبط با ايجاد، شکل دادن و اتمام يک متن در واژه پرداز را داشته باشد. همچنين داوطلب بايد نشان دهد، صلاحيت لازم براي استفاده از قابليتهاي پيشرفته و واژه پردازها، مانند ايجاد جداول استاندارد،


دیدگاهتان را بنویسید